Dat de sessie tijdens de LOMD 2025 één van de favorieten was, bleek ook nu weer. Binnen twee dagen was het event volledig volgeboekt.
Van systeemdenken naar impact
Tijdens de middag namen Khadija Zekhnini en Gerard Boks de deelnemers mee in de masterclass Participatie als mensenwerk: waarom impact alleen lukt als we het systeem (her)zien. De centrale boodschap was helder: participatie draait niet alleen om het organiseren van bijeenkomsten of het ophalen van reacties. Juist door verder te kijken dan de eerste indruk ontstaat inzicht in de relaties, patronen en belangen die een project beïnvloeden. Systeemdenken helpt om die samenhang zichtbaar te maken en zo betere afwegingen te maken in participatieprocessen.
Een belangrijk onderdeel van de masterclass was de methodiek Behoefte – Belofte – Bewijs. Door behoeften van stakeholders zorgvuldig op te halen, daar transparante beloften aan te verbinden en vervolgens zichtbaar te maken hoe die worden waargemaakt, ontstaat een eerlijk en navolgbaar participatieproces. Volgens de sprekers draagt dat bij aan vertrouwen, legitimiteit en een sterkere verbinding met de omgeving.
Inclusieve participatie begint bij jezelf
Na de pauze gingen de deelnemers onder begeleiding van Inge van Berkel en Maarten Fokma zelf aan de slag. Met een interactieve serious game ervaarden zij hoe lastig het kan zijn om alle perspectieven daadwerkelijk aan tafel te krijgen. De workshop maakte duidelijk dat inclusieve participatie niet begint bij een participatiebijeenkomst, maar veel eerder: bij de keuzes die je als omgevingsmanager maakt over wie je betrekt, wanneer je dat doet en welke belangen je meeneemt.
De middag werd afgesloten met een aantal belangrijke uitgangspunten voor inclusieve participatie. Gebruik systeemdenken om inzicht te krijgen in de stakeholders en issues die een rol spelen. Zie een gebrek aan inclusiviteit niet als een probleem van participatie, maar als een bredere maatschappelijke uitdaging. Inclusiviteit vraagt misschien meer tijd en aandacht, maar levert ook meer waarde op. En misschien wel de belangrijkste les: inclusieve participatie is geen extra stap aan het einde van een project, maar een manier van denken en werken die vanaf het begin aandacht vraagt. Daarbij maak je als omgevingsmanager zelf het verschil met de keuzes die je maakt.
Wij kijken terug op een inspirerende en interactieve middag en bedanken Dutch Boosting Group voor de gastvrijheid. Ook veel dank aan Khadija Zekhnini, Gerard Boks, Inge van Berkel en Maarten Fokma voor hun inspirerende bijdragen. En natuurlijk bedanken we alle deelnemers voor hun actieve deelname, scherpe vragen en mooie gesprekken.