29 augustus 2015

Omgevingsmanagement bij de aannemer neerleggen? G4 bezoekt project Neherkade

Op internet lees je veel meningen over het onderbrengen van omgevingsmanagement bij de aannemer of juist liever niet. Reden voor de G4 Tafel van Platform Omgevingsmanagement om hier eens op in te zoomen en op bezoek te gaan bij een project Neherkade in Den Haag.

Project Neherkade
Het project omvat een belangrijke verbindingsweg voor tram, auto en fiets in het centrum van Den Haag. In korte tijd gaat alles volledig op de schop. Kabels en leidingen worden vernieuwd, een kadewand verplaatst en een tunnel ingepast. Voor omwonenden en ondernemers moeten de winkels gewoon open blijven en bereikbaar. Kortom alle ingrediënten voor een complexe omgevingsklus zijn aanwezig.  Bij dit project is gekozen om het omgevingsmanagement als samenwerking tussen gemeente en aannemer op te pakken. Iets wat tot nu prima werkt, maar ook aandachtspunten heeft.

Haags model
De IPM-rollen zijn werkenderwijs ingevuld. Niet volgens het RWS-model, maar volgens een eigen werkbaar Haags model. Het team Omgevingsmanagement bestaat uit een omgevingsmanager, een aparte projectleider conditionering en een aparte projectleider bereikbaarheid. Het bestuurlijke proces is in gemeentelijke handen. De opdrachtgever bereidt de vergunningen voor een deel voor. Dit heeft vooral te maken met het lange voorbereidingstraject en de input van de betreffende stakeholders (bijvoorbeeld het Hoogheemraadschap) in de uiteindelijke scope van het project.

Begeleidingscommissie waardevol
Een begeleidingscommissie heeft de stakeholders vroegtijdig meegenomen in het proces om draagvlak te creëren en invulling te geven aan hun wensen. Door vroeg te beginnen, zijn langdurige bezwaarprocedures voorkomen. De begeleidingscommissie die ook de uitvoering begeleid, wordt als waardevol gezien.

Wat zijn de ervaringen bij het project Neherkade? Stijn Rutten, Cornelie Marks en Frank Vermeulen aan het woord:

Stijn Rutten, omgevingsmanager (Dura Vermeer)
“Het begint met het goed doorzien van de omgeving. Het Laakkwartier is een gemengde wijk waarvan de bewoners niet uitblinken in betrokkenheid bij hun omgeving. Een benadering langs informele weg bleek al snel de meest effectieve. Ik heb een netwerk opgebouwd door vooral fysiek contact te leggen met de vele kleine bedrijven rondom de Neherkade. Ik verzamelde heel veel telefoonnummers en ging bij alle relevante partijen op de koffie. En dan kan een belletje en een simpele verwijzing op een omleidingsbord al voldoende zijn voor een tevreden ondernemer.

Wennen
De gemeentelijke adviesorganen in Den Haag moesten wennen aan omgevingsmanagement in een UAV-gc contract. Ook hier geldt, start vroeg in het proces, vóór contractvorming. Door de kaders die de aannemer meekrijgt in het contract, voorkom je discussie met de aannemer als het ontwerp op tafel ligt. Ondersteuning vanuit de opdrachtgever van de aannemer bij het goedkeuringsproces kan het proces versnellen. Wat wel bleek is dat de communicatiestijlen van aannemers en beleidsmakers zodanig verschillen dat het proces soms stroperig verloopt.”

Cornelie Marks, omgevingsmanager (deelnemer G4 Tafel POM voor gemeente Den Haag)
“Bij het opnemen van omgevingsmanagement in een UAV-gc contract is het belangrijk de juiste eisen van te voren op te halen. Beheerders moeten niet alleen vroegtijdig nadenken over welke eisen zij stellen aan het resultaat, ze moeten ook leren los te laten. De houding ‘niemand komt aan mijn installaties’ past niet bij het verantwoordelijk maken van de markt voor het volledig integrale ontwerp en aanpak van de werkzaamheden. Hier is dan ook nog wel wat zendingswerk te doen. De ervaring bij dit project is dat je het omgevingsmanagement nooit volledig bij de aannemer wil of kunt leggen. De gemeente communiceert over het project, de aannemer over de bouw, bijvoorbeeld door het leveren van een hinderplanning. Dit wordt wel onder de gemeentelijk regie uitgevoerd, en dat werkt hier naar tevredenheid van alle partijen.

Succesvol omgevingsproces? 
Een succesvol(ler) omgevingsproces. Dat is vaak de belofte die omgevingsmanagers neerleggen bij de vraag wat hun inzet oplevert. In de praktijk blijkt dat deze claim valt en staat bij het vakmanschap van de omgevingsmanager.”

Frank Vermeulen, omgevingsmanager (deelnemer G4 Tafel POM voor gemeente Rotterdam)
“Op strategisch niveau was een goede afstemming en rolverdeling met de gemeentelijke collega omgevingsmanager van belang. Het politiek-bestuurlijke omgevingsmanagement lag bij de gemeente, en de meer bouw gerelateerde afstemming bij Dura Vermeer. Bij overlap bijvoorbeeld niet bestuurlijke gerelateerde belanghebbenden zoals de HTM trokken ze samen op. Hoe borg je zo’n multi-interpretabel onderscheid langjarig in een zakelijke context van contracten en aanbestedingen? Dat is vooral maatwerk en sturen op vertrouwen. Het is immers een gedeeld belang dat de het project en haar omgeving een duurzame relatie aangaan en behouden.”

G4 Tafel POM
Het G4 Tafel van Platform Omgevingsmanagement komt eens per kwartaal samen om kennisoverdracht tussen de 4 grote gemeenten (Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amsterdam) te bevorderen. De afvaardiging per gemeente bestaande uit 3-4 personen vanuit de verschillende gemeentelijke organisaties. Ook een keer naar een bijeenkomst van de G4 Tafel? Voor meer informatie neem contact op met omgevingsmanager Angelika de Hoog, 06 113 77 552 of a.de.hoog@amsterdam.nl.

Meer weten?
http://www.denhaag.nl/home/bewoners/verkeer-en-vervoer/verkeersprojecten/neherkade.htm

 

, ,
X